Τι είναι Μικροκινητικότητα

Με τον όρο Μικροκινητικότητα εννοούμε γενικά τους ήπιους τρόπους μετακίνησης όπως το περπάτημα, το ποδήλατο και τα ελαφριά προσωπικά ηλεκτρικά οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.). 

Συνεπώς, η μικροκινητικότητα αναφέρεται κυρίως σε ελαφριά οχήματα (ηλεκτρικά ή μη) που χρησιμοποιούνται για αστικές μεταφορές μικρών αποστάσεων. Αυτά τα οχήματα παρέχουν μια βιώσιμη και ευέλικτη εναλλακτική λύση στα ιδιωτικά αυτοκίνητα, συμβάλλοντας στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, επιβλαβών αέριων ρύπων και εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Είναι λοιπόν προφανές ότι η μικροκινητικότητα αποτελεί βασικό πυλώνα – όπως και οι Δημόσιες συγκοινωνίες – για την Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα.

Σύμφωνα με τον Ν. 4784/2021, έχουμε τους παρακάτω ορισμούς για τα εν λόγω οχήματα:

«Ελαφρύ προσωπικό ηλεκτρικό όχημα (Ε.Π.Η.Ο.)»: Το όχημα που κινείται με ηλεκτροκινητήρα και δεν υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού 858/2018/ΕΕ, του Κανονισμού 168/2013/ΕΕ, της Οδηγίας 2009/48/ΕΚ και της Οδηγίας 2007/46/ΕΚ. Στα οχήματα αυτά υπάγονται τα κινούμενα με ηλεκτροκινητήρα:

• πατίνια (e-scooters),
• τροχοπέδιλα (rollers) και τροχοσανίδες (skateboards),
• αυτοεξισορροπούμενα προσωπικά οχήματα δηλαδή μηχανοκίνητα μονόκυκλα οχήματα ή μηχανοκίνητα δίκυκλα οχήματα διπλής τροχιάς, που βασίζονται σε εγγενή ασταθή ισορροπία και χρειάζονται βοηθητικό σύστημα ελέγχου για να διατηρούν την ισορροπία τους,
•  Ε.Π.Η.Ο. που δεν υπάγονται σε κάποια κατηγορία εκ των ανωτέρω, στα οποία συμπεριλαμβάνονται ηλεκτροκίνητα αμαξίδια ατόμων με αναπηρία, ενισχυμένα και απλά, scooters και handbikes ατόμων με αναπηρία.

Τα Ε.Π.Η.Ο. διακρίνονται ανάλογα με την ταχύτητα κατασκευής σε:

• οχήματα των οποίων η μέγιστη σχεδιαστική ταχύτητα δεν υπερβαίνει τα 6 χλμ./ώρα. Αυτά τα οχήματα θεωρούνται και κυκλοφορούν ως πεζοί,
• οχήματα των οποίων η μέγιστη σχεδιαστική ταχύτητα υπερβαίνει τα 6 χλμ./ώρα, αλλά δεν υπερβαίνει τα 25 χλμ./ώρα. Θεωρούνται και κυκλοφορούν ως ποδήλατα, τηρουμένων των κανόνων σήμανσης και σηματοδότησης και των απαιτήσεων των ποδηλάτων, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στα επιμέρους άρθρα.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στις προβλέψεις της σχετικής νομοθεσίας σχετικά με την χρήση των εν λόγω οχημάτων. Ενδεικτικά, για τα Ε.Π.Η.Ο. το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε 25 χλμ./ώρα. Τα Ε.Π.Η.Ο. απαγορεύεται να κυκλοφορούν σε οδούς όπου το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας των αυτοκίνητων οχημάτων υπερβαίνει τα 50 χλμ./ώρα.

Όσον αφορά τα ποδήλατα, ενδεικτικά:

Ορισμός Ποδήλατα (Ν. 5209/2025, Άρθρο 4, παρ. 59):

 Όχημα δύο τουλάχιστον τροχών που:

• Κινείται με τη μυϊκή δύναμη των επιβαινόντων
• Μπορεί να υποβοηθείται με βοηθητικό ηλεκτροκινητήρα: 

o Μέγιστη συνεχής ονομαστική ισχύς: 0,25 kW

o Η ισχύς μειώνεται σταδιακά και μηδενίζεται στα 25 χλμ/ώρα ή νωρίτερα εάν σταματήσει η ποδηλάτηση

ΜΕΡΟΣ Γ’: ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ

Γ.1 Ειδικοί Κανόνες για Ποδήλατα και Ε.Π.Η.Ο. (Ν. 5209/2025, Άρθρο 44)

Βασικές Υποχρεώσεις:

• Τήρηση σήμανσης και σηματοδότησης
• Σεβασμός διαβάσεων πεζών
• Κυκλοφορία σε ποδηλατόδρομους όπου υπάρχουν
• Κυκλοφορία σε πεζόδρομους υπό προϋποθέσεις

Οδική συμπεριφορά (άρθρο 44 παρ. 2 και 3)

• Οι οδηγοί ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο.: 

o Πρέπει να κρατούν το τιμόνι με δύο χέρια, εκτός αν δίνουν σήμα σύμφωνα με τα άρθρα 25 και 28.

o Πρέπει να κατεβαίνουν και να βαδίζουν όταν προκαλείται εμπόδιο ή κίνδυνος για τους πεζούς.

🛣️ Κανόνες κυκλοφορίας σε οδούς με λωρίδες

• Οι οδηγοί ποδηλάτων, Ε.Π.Η.Ο. και λοιπών μη μηχανοκίνητων οχημάτων: 

o Οφείλουν να κινούνται κατά μήκος του βατού ερείσματος της οδού, εφόσον υπάρχει και δεν προκαλείται δυσχέρεια στους χρήστες του.

o Αν δεν υπάρχει έρεισμα, πρέπει να κινούνται πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος. 

________________________________________

🚴‍♀️ Κανόνες σε ποδηλατόδρομους

• Στους ποδηλατόδρομους που καταλαμβάνουν όλο το πλάτος της οδού (ονομάζονται «οδοί ποδηλάτων»): 

o Επιτρέπεται η είσοδος και έξοδος οχημάτων.

o Επιτρέπεται η κυκλοφορία πεζών, σύμφωνα με την παράγραφο 7 του άρθρου 44. 

________________________________________

🚶‍♂️ Περιοχές ήπιας κυκλοφορίας (άρθρο 43)

Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως ήπιας κυκλοφορίας, ισχύουν οι εξής κανόνες:

• Οι πεζοί μπορούν να χρησιμοποιούν όλο το πλάτος του οδοστρώματος.
• Οι οδηγοί (συμπεριλαμβανομένων ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο.) πρέπει να κινούνται με πολύ χαμηλή ταχύτητα, έως 20 χλμ/ώρα.
• Οι οδηγοί οφείλουν να παραχωρούν προτεραιότητα σε πεζούς, ποδήλατα και Ε.Π.Η.Ο. και να σταματούν αν χρειαστεί (παρ. 3 γ).
• Απαγορεύεται η στάθμευση, εκτός αν υπάρχει ειδική σήμανση.
• Σε διασταυρώσεις, οι χρήστες που εξέρχονται από περιοχή κατοικίας παραχωρούν προτεραιότητα στους υπόλοιπους. 

________________________________________

📵 Απαγορεύσεις και παραβάσεις

• Απαγορεύεται η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση ποδηλάτου ή Ε.Π.Η.Ο.. (άρθρο 44 παρ. 1ζ)
• Οι παραβάσεις κατατάσσονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες προστίμων (π.χ. E2-Α και Σ).

Γ.2 Όρια Ταχύτητας (Άρθρο 24)

Γενικοί Περιορισμοί:

• Κατοικημένες περιοχές: Ειδικά όρια ταχύτητας (30 χλμ/ώρα)
• Περιοχές ήπιας κυκλοφορίας: Μειωμένα όρια (άρθρο 43) όχι άνω των 20 χλμ/ώρα
• Ειδικές ζώνες: Σύμφωνα με σήμανση

Ε.Π.Η.Ο.:

• Κατηγορία 1 (έως 6 χλμ/ώρα): Ταχύτητα πεζού
• Κατηγορία 2 (6-25 χλμ/ώρα): Μέγιστη 25 χλμ/ώρα
• Τα ΕΠΗΟ απαγορεύεται να κυκλοφορούν σε οδούς όπου το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας των ΙΧ υπερβαίνει τα 50 χλμ/ώρα
• Προβλέπονται κυρώσεις για υπέρβαση ορίων ταχύτητας των ΕΠΗΟ κατά περίπτωση (παρ.12)

Γ.3 Απαγορεύσεις Κυκλοφορίας (άρθρο 7)

Πινακίδες Απαγόρευσης:

• Ρ-11: Απαγορεύεται η είσοδος στα ποδήλατα
• Ρ-12: Απαγορεύεται η είσοδος στα μοτοποδήλατα
• Ρ-15: Απαγορεύεται η είσοδος σε πεζούς

Γ. 4 Τροχοπέδηση ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο. άρθρο 63

1. Υποχρεωτικός εξοπλισμός με σύστημα τροχοπέδησης:

o Τα ποδήλατα και τα Ε.Π.Η.Ο. πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον ένα αποτελεσματικό σύστημα τροχοπέδησης.

o Το σύστημα πρέπει να είναι ικανό να επιβραδύνει και να ακινητοποιεί το όχημα με ασφάλεια.

2. Αποτελεσματικότητα:

o Η τροχοπέδηση πρέπει να λειτουργεί αξιόπιστα σε όλες τις συνθήκες, ανεξαρτήτως φορτίου ή κλίσης του δρόμου (ανωφέρεια ή κατωφέρεια).

3. Ασφάλεια και συντήρηση:

o Τα συστήματα τροχοπέδησης πρέπει να συντηρούνται σε καλή κατάσταση.

o Απαγορεύεται η κυκλοφορία ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο. με ελαττωματικά ή ανεπαρκή φρένα.

Γ.5. Λοιπές ρυθμίσεις

Άρθρο 38 – Στάση και στάθμευση

• Απαγορεύεται η στάθμευση επί διάβασης πεζών ή ποδηλατιστών και σε απόσταση μικρότερη από 5 μέτρα εκατέρωθεν αυτής.
• Απαγορεύεται η στάθμευση σε πεζοδρόμια, πλατείες, ειδικά ερείσματα για πεζούς και ποδηλατοδρόμους, εκτός αν υπάρχει ειδική σήμανση που το επιτρέπει.

Τα παραπάνω δεν υποκαθιστουν σε καμία περίπτωση τις προβλέψεις της σχετικής νομοθεσίας.